TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi, CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, bireysel ve ihtiyaç kredilerinde uygulanan yüksek faiz oranları ile fon ve vergi kesintilerinin yurttaş üzerindeki borç baskısını artırmaya devam ettiğini belirtti. Bakırlıoğlu, resmi faiz indirimlerine rağmen bankaların uyguladığı maliyetlerin düşmediğine dikkat çekti.
Faiz indirimlerinin krediye erişimi kolaylaştırmadığını ifade eden Bakırlıoğlu, bankacılık sistemi üzerinden yurttaşa ek yük bindirildiğini söyledi. Bakırlıoğlu, kredi kullanan vatandaşların yalnızca faiz ödemediğini, Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) ve Banka Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) gibi kalemlerle birlikte toplamda yaklaşık yüzde 30’a varan ek kesintilerle karşı karşıya bırakıldığını vurguladı. “Merkez Bankası başka söylüyor, bankalar başka uyguluyor” dedi.
“Faiz İndirimi Kağıt Üzerinde Kaldı”
Geliri giderek azalan yurttaşların kredi ve kredi kartlarıyla ayakta kalmaya çalıştığını ifade eden Bakırlıoğlu, politika faizindeki değişimlerin reel ekonomiye yansımadığını belirtti. Yurttaşın bankaya gittiğinde karşılaştığı maliyetlerin değişmediğini söyleyen Bakırlıoğlu, “Faizin üzerine fon ve vergiler ekleniyor, gerçek borçlanma maliyeti katlanıyor. Para politikası kararlarının hane halkına etkisi neredeyse tamamen ortadan kalkmış durumda” ifadelerini kullandı.
Tahsil edilemeyen bireysel kredi oranlarındaki artışın da bu tabloyu doğruladığını dile getiren Bakırlıoğlu, esnafın, çiftçinin, emeklinin ve dar gelirlinin borçla günü kurtarmaya çalıştığını söyledi. “Bugün sokakta 10 kişiyi çevirseniz, büyük ihtimalle tamamı borçlu” dedi.
“200 Bin Liralık Kredinin Geri Ödemesi 379 Bin Lira”
Bakırlıoğlu, güncel örnekle kredi maliyetlerini de paylaştı. Buna göre, 200 bin liralık ihtiyaç kredisinin 24 ay vadeyle geri ödemesinde aylık taksit 15 bin 790 liraya ulaşırken, toplam geri ödeme tutarı 379 bin lirayı buluyor. Bu kredide yaklaşık 137 bin 700 lira faiz, 41 bin 300 lira ise vergi ve fon kesintisi ödeniyor.
Merkez Bankası’nın faiz indirim kararlarının vatandaşa yansımadığını vurgulayan Bakırlıoğlu, yurttaşların hem yüksek faiz oranlarına hem de faiz üzerinden alınan yüzde 15 KKDF ve yüzde 15 BSMV’ye katlanmak zorunda bırakıldığını söyledi.
“Takipteki Krediler Artıyor”
Bu ağır maliyetler nedeniyle yurttaşların borçlarını ödeyemez hale geldiğini belirten Bakırlıoğlu, 16 Ocak haftası itibarıyla ihtiyaç kredilerinde takibe düşen alacak oranının yüzde 5,5’e yükseldiğini, bu oranın geçen yıl aynı dönemde yüzde 4,2 seviyesinde olduğunu aktardı. Kredi kartı borçlarında da benzer bir riskin bulunduğunu ifade eden Bakırlıoğlu, kredi kartları ve KMH’lerde uygulanan üst sınırın ihtiyaç kredileri için de getirilmesi gerektiğini söyledi.
“Sorun Bireysel Değil, Yapısal”
Vatandaşların bankalara olan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarının 2–9 Ocak haftası itibarıyla 5 trilyon 976 milyar liraya ulaştığını belirten Bakırlıoğlu, ihtiyaç kredisi faiz oranlarının aynı dönemde yüzde 63,53’e yükseldiğini hatırlattı.
Ekonominin “göstermelik” politikalarla yönetildiğini savunan Bakırlıoğlu, “Bir yandan faiz indirimi açıklanıyor, diğer yandan yurttaş bankada bambaşka rakamlarla karşılaşıyor. Faiz politikası bankaları değil, üretimi ve yurttaşı koruyacak şekilde ele alınmalıdır. Aksi halde yapılan indirimler söylemden öteye geçmez” değerlendirmesinde bulundu.
