Moris Şinasi: Görkemli İyilik” adını taşıyan belgeselin gala gösterimi Manisa’da gerçekleştirilecek. Gala programına, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski Başkanı Bülent Arınç başta olmak üzere çok sayıda davetlinin katılması bekleniyor.
1855 yılında Manisa’da yoksul bir Yahudi ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Moris Şinasi, kentin tarihine damga vuran önemli şahsiyetler arasında yer alıyor. Hayatı boyunca doğduğu topraklarla bağını koparmayan Şinasi’nin yaşamını konu alan belgesel, 30 Ocak Cuma günü Manisa Anemon Otel’de izleyiciyle buluşacak. Yapımda, Şinasi’nin Saruhan’dan başlayıp Kahire ve New York üzerinden yeniden Manisa’ya uzanan etkileyici hayat yolculuğu ele alınıyor.
Belgeselin gala gecesine, 22. Dönem TBMM Başkanı Bülent Arınç’ın yanı sıra Anemon Otelleri Onursal Başkanı İsmail Akçura ve çok sayıda davetlinin katılması öngörülüyor.
Hayatını Kurtaran Doktorun Adını Taşıdı
Gerçek adı Musa Eskenazi olan Moris Şinasi, henüz 14 yaşındayken yakalandığı ağır difteri hastalığı nedeniyle ölümle burun buruna geldi. Manisalı Doktor Şinasi Bey’in müdahalesiyle hayata tutunan genç Musa, bu olayın ardından kendisini iyileştiren hekimin adını alarak Moris Şinasi ismiyle anılmaya başladı. Bu isim, ailesinin doktora duyduğu minnetin bir simgesi oldu.
Genç yaşlarda büyük maddi sıkıntılarla mücadele eden Şinasi, ailesine katkı sağlamak için çeşitli işlerde çalıştı. Bir süre mezarlık bekçiliği yapan Şinasi, okuma yazma bilmemesi nedeniyle bu işi bırakmak zorunda kaldı ve ardından tütün ticaretiyle tanışarak hayatının yönünü değiştirecek bir sürece adım attı.
Amerika Yolculuğu Hayatını Değiştirdi
15 yaşında kardeşi Salamon ile birlikte Manisa’dan ayrılan Moris Şinasi, İskenderiye’ye giderek burada tütün ticareti yapan Yunan asıllı tüccar Garafollo’nun yanında çalışmaya başladı. Ticaretin inceliklerini öğrenen Şinasi, aldığı borçla Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etti.
Amerika’da tütün sektöründe önemli bir yeniliğe imza atan Moris Şinasi, sigara üretiminde devrim niteliğinde bir sigara sarma makinesi geliştirdi. 1893 yılında Kolomb Dünya Fuarı’nda sergilenen bu makineyle üretilen sigaralar büyük ilgi gördü ve dönemin el işçiliğine dayalı üretimine modern bir alternatif sundu. Bu buluş, Şinasi’nin kısa sürede büyük bir servet edinmesini sağladı.
Vasiyetinde Manisa’ya Büyük Bir Miras Bıraktı
1928 yılında hayatını kaybeden Moris Şinasi, vefatının ardından doğduğu şehir Manisa’ya olan vefasını bir kez daha gösterdi. Vasiyeti doğrultusunda, servetinin 1 milyon dolarlık bölümünü Manisa’da bir çocuk hastanesi kurulması için bağışladığı ortaya çıktı. Bu bağış, hem çocukluğunda ölümden dönmesini sağlayan iyiliğin hem de Manisa’ya duyduğu derin bağlılığın bir yansımasıydı.
Vasiyete göre bağışın 200 bin doları hastanenin inşaatı için kullanılacak, kalan 800 bin dolar ise Amerikan borsasında değerlendirilerek elde edilecek gelir her yıl hastaneye aktarılacaktı. Böylece hastanenin sürdürülebilirliği güvence altına alınmış olacaktı.
Türkiye’nin İlk Çocuk Hastanelerinden Biri Kuruldu
Moris Şinasi’nin vefatının ardından eşi Laurette Şinasi Türkiye’ye gelerek vasiyetin yerine getirilmesi sürecini başlattı. Ankara Hükûmeti’nin de konudan haberdar olmasıyla birlikte, Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatıyla özel bir yasa çıkarıldı. Hastane yapımında kullanılacak malzemeler ve yurt dışından getirilecek tıbbi cihazlar vergiden muaf tutuldu, ücretsiz arsa tahsis edildi ve inşaat kısa sürede başlatıldı.
1933 yılında açılışı yapılan Moris Şinasi Milletlerarası Çocuk Hastanesi, 40 yatak kapasitesiyle hizmete girdi. Açılışa Şinasi’nin eşi ve çocukları da katıldı. Vasiyeti doğrultusunda Moris Şinasi’nin naaşı yakılarak külleri Manisa’ya getirildi ve hastanenin duvarına yerleştirilen anı plakasının arkasına defnedildi. Plakada, bu hastanenin Moris Şinasi’nin doğduğu şehre bir armağanı olduğu ifadeleri yer aldı.
“Moris Şinasi: Görkemli İyilik” belgeseli, yalnızca bir başarı hikâyesini değil; iyiliğin, vefanın ve insanlığa adanmış bir hayatın izlerini de izleyiciyle buluşturmayı amaçlıyor.
